İslam’da bilgi ve eğitimin önemi apaçık ortadadır. Ramazan ayında Kadir Gecesi’nde ( Leyletü’l-Kadr ) Hz. Muhammed’e (s.a.v.) vahyedilen Kur’an’ın ilk ayeti şöyledir:
Oku: Yaratan Rabbinin adıyla. O, insanı bir sülük gibi pıhtıdan yarattı. Oku: Senin Rabbin sonsuz kerem sahibidir. O, kalemle öğretti. İnsana bilmediğini öğretti. ( Alak Suresi, 96:1-5)
Dolayısıyla ikrâ’ (okumak veya ezberden okumak), Peygamber Efendimiz’e vahyedilen Kur’an’ın ilk kelimesiydi. Zümer Suresi’nde ( Kur’an’ın 39. suresi) Kur’an şöyle sorar: ” Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?” ( Zümer 39:9)
İlim öğrenmenin önemi hakkında Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“İlim öğrenmek her Müslüman (erkek ve kadın) üzerine farzdır.” (Tirmizi)
Dolayısıyla eğitim ayrıcalığı yalnızca Müslüman bir erkek veya kadın için bir hak değil, aynı zamanda İslam’ın başlangıcından itibaren her ikisinin de bir göreviydi.
İslam’da âlimler, peygamberlerin varisleridir. İmam Nevevi, Riyadü’s-Salihin adlı eserinde Hz. Muhammed’in şöyle buyurduğunu rivayet eder:
“Âlimler peygamberlerin varisleridir. Peygamberler miras olarak mal bırakmazlar, fakat ilim bırakırlar. Kim ilim elde ederse, (bu mirastan) kendisine düşen payı almış olur.”
Peygamber Efendimiz de şöyle buyurmuştur: “Bir âlimin diğer bir âbid üzerindeki üstünlüğü, dolunayın diğer gök cisimleri üzerindeki üstünlüğü gibidir.” (Ebû Dâvud)
Hasan-ı Basri (Allah ona rahmet etsin) şöyle buyurmuştur: “Âlimin kaleminin mürekkebi, şehidin kanından daha kutsaldır.”
ve “İbadetin en hayırlısı ilim tahsil etmektir.” sözü herkesçe bilinmektedir.
Kuran-ı Kerim, ilim ve irfan sahibi olanların, Yaratıcının yüceliğini ve azametini gerçek anlamda kavrayabileceklerini ve Kuran’da emredildiği gibi O’nun ayetlerini takdir edebileceklerini açıkça bildirmektedir:
Bilmeyenler ise: “Allah bizimle konuşsa veya bize bir mucize gelse ya!” derler. ( Bakara 2/118)
İşte Allah size hidayetini böyle açıklıyor; umulur ki düşünürsünüz. ( Bakara 2:219)
Şüphesiz göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişinde akıl sahipleri için gerçekten ibretler vardır. ( Âl-i İmran 3/190)
Allah, içinizden iman edenleri ve kendilerine ilim verilenleri derecelerle yükseltir. Allah, yaptıklarınızdan haberdardır. ( Mücadele 58:11)
İşte İslam dinine mensup olanların eğitimli, bilgili müminler olmaları gerektiği böyle ve böyledir.
İlim öğrenmek, hem dinî hem de dünyevi ilimlerin çeşitli sahalarında faydalı bilgiler öğrenmek ve öğrenmek suretiyle Cennet’e girmenin bir yoludur . Nitekim Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:
“Kim ilme giden bir yolu ararsa, Allah ona cenneti kolaylaştırır .”
